یک افغان و یک کُرد، جام جهانی را هایجک کردند!
برترینها: سیاستهای نادرست کشورهای توسعهیافته در قبال حکومتهای عمدتاً فاسد خاورمیانه، باعث شده نابسامانیهای مردم این منطقه در یک بازه بلندمدت تثبیت شود و در نتیجه، موج مهاجرت به کشورهایی نظیر آلمان به یکی از مهمترین مسائل چند سال اخیر اروپا تبدیل شود. حالا در تیم ملی آلمان، یک افغانتبار و یک کُرد ایزدی حضور دارند که هر کدام به تنهایی میتوانند سوژه یک فیلم بلند باشند. افغانستانی که دههها میان اشغال، جنگ داخلی و حکومت طالبان دستبهدست شد و ترکیهای که با وجود وضعیت باثباتتر، به دلیل کیشِ شخصیت اردوغان و رفتارهای فاشیستی او همچنان با مسئله اقلیتها و نارضایتیهای پنهان در زیر پوست جامعه دست و پنجه نرم میکند.

همین امروز هم سیاستهای متناقض آمریکا و دیگر قدرتها، سرنوشت مردم بسیاری از کشورهای منطقه را در وضعیتی مبهم نگه داشته است. اما گاهی ردپای این تحولات را میتوان در زمین فوتبال پیدا کرد. جایی که دو بازیکن تیم ملی آلمان، هر کدام روایتی متفاوت و غریب دارند.
از اشتوتگارت تا حملات نژادپرستانه علیه دنیز اونداف
گفته میشود پدربزرگ دنیز پس از کودتای ۱۹۸۰ ترکیه و فشارهای سیاسی، مجبور به ترک کشور شد و زندگی تازهای را در آلمان آغاز کرد. دنیز بعدها تأکید کرد که انتخاب آلمان به معنای انکار ریشههای خانوادگیاش نیست، بلکه تصمیمی حرفهای بوده که با توجه به مسیر فوتبالیاش اتخاذ شده است. با این حال، انتخاب او بیهزینه نبود. در دیدار فنرباغچه و اشتوتگارت در لیگ اروپا، بخشی از هواداران تیم ترکیهای با شعارها و توهینهای نژادپرستانه، او را هدف قرار دادند و حتی لقبهایی مانند «خائن» و «تروریست» را به کار بردند. کنفدراسیون مراکز جامعه دموکراتیک کردها در آلمان (KON-MED) نیز با صدور بیانیهای، این حملات را محکوم کرد.

دنیز اونداف، مهاجم تیم ملی آلمان، ریشهای کُرد و ایزدی دارد و پدر و مادرش اصالتاً اهل ترکیه هستند. او هیچگاه رابطه گرمی با بخشی از افکار عمومی ترکیه نداشت. حتی در یکی از مصاحبههایش گفته بود که فضای فوتبال ترکیه تحمل چندانی ندارد و بازیکنان در صورت افت عملکرد، خیلی سریع هدف توهین قرار میگیرند. اونداف که امکان بازی برای تیم ملی ترکیه را نیز داشت، در نهایت تصمیم گرفت پیراهن آلمان را بر تن کند. تصمیمی که برای بسیاری از ملیگرایان ترک خوشایند نبود. جالب آنکه تنها یک روز پس از حذف ترکیه از جام جهانی، مهاجم آلمان با دو گل خود نقش مهمی در صعود مانشافت به مرحله حذفی ایفا کرد.
اولین افغانتبار تاریخ جام جهانی
اگر داستان اونداف به مسئله هویت و مهاجرت گره خورده، روایت ندیم امیری جنبهای تاریخی دارد. نزدیک به صد سال از آغاز جام جهانی میگذرد و هزاران بازیکن در این مسابقات حضور داشتهاند، اما هیچ فوتبالیست افغانتباری تا پیش از این موفق نشده بود در بزرگترین تورنمنت فوتبال جهان به میدان برود. این طلسم سرانجام با ورود ندیم امیری به دیدار آلمان و ساحل عاج شکسته شد. هافبک ۲۹ ساله ماینتس که در خانوادهای با اصالت تاجیک افغانستان و در شهر لودویگسهافن آلمان متولد شده، به نخستین بازیکن افغانتبار تاریخ جام جهانی تبدیل شد.
اما داستان به همین جا ختم نشد. تنها چند دقیقه پس از ورودش به زمین، ارسال دقیق او روی سر دنیز اونداف نشست تا مهاجم آلمان گل تساوی را به ثمر برساند؛ صحنهای که شاید به بهترین شکل، آلمان امروز را توصیف میکند.

پدر و مادر ندیم امیری سالها پیش افغانستان را ترک کردند و او در فوتبال آلمان رشد کرد. مسیر حرفهای او از هوفنهایم تا بایرلورکوزن و ماینتس، در سیستم فوتبال این کشور شکل گرفت و حتی به قهرمانی اروپا در رده زیر ۲۱ سال نیز رسید.
شاید تصویر پاس گل یک افغانتبار به یک کُرد ایزدی در پیراهن تیم ملی آلمان، خلاصهای از تاریخ چند دهه اخیر خاورمیانه باشد؛ منطقهای که میلیونها نفر را ناچار به ترک خانههایشان کرد، اما فرزندان همان مهاجران امروز در مهمترین ویترینهای ورزشی جهان میدرخشند.
و شاید تلخترین بخش ماجرا همین باشد؛ اینکه بسیاری از این استعدادها، اگر سرنوشت سیاسی کشورهایشان شکل دیگری پیدا کرده بود، میتوانستند در کابل، هرات، دیاربکر یا وان رشد کنند و زیر پرچم سرزمینهای اجدادیشان به میدان بروند. اما تاریخ، برای آنها داستان دیگری نوشته بود؛ داستانی غریب در آمریکا!